Ngày 31 tháng 01: Thánh Gioan Bosco, Sáng lập Dòng Salêdiêng

PHỤNG VỤ CHƯ THÁNH

Ngày 31 tháng 01

THÁNH GIOAN BOSCO,  SÁNG LẬP DÒNG SALÊDIÊNG

“Đem nhiều hơn các linh hồn về Thiên đàng”, đó là một quyết tâm vững chắc và kiên định đã luôn thôi thúc Thánh Gioan Bosco. Ngài luôn ấp ủ quyết tâm này trong lòng và đặt ơn cứu độ đời đời của những người mà ngài gặp gỡ hay tìm đến với ngài, lên trên mọi sự khác. Mối quan tâm của ngài đối với những thanh thiếu niên bị thiệt thòi, người nghèo và người không được học hành, trước hết phát xuất từ một nhu cầu thiêng liêng hơn là từ một nhu cầu thuần túy xã hội.

Giấc mơ báo trước

Ngọn lửa bác ái nung nấu vị Linh mục Gioan Bosco chính là khát vọng yêu mến Thiên Chúa – Đấng Toàn Năng trong từng con người ngài gặp gỡ: “Da mihi animas, coetera tolle” – “Xin cho tôi các linh hồn, còn mọi sự khác xin cứ lấy đi” là tâm niệm được treo ngay phía trên giường ngủ của ngài.

Khi Gioan Bosco mới chín tuổi, ngài có một giấc mơ là điềm báo trước: Cậu bé thấy mình bị bao quanh bởi những đứa trẻ thô lỗ và nói phạm thượng. Do tính khí nóng nảy, cậu đã đấm đá chúng để cho chúng im lặng, nhưng sau đó, trước hết là Chúa Giêsu, rồi đến Đức Trinh nữ Maria hiện ra mời gọi cậu hãy biến chúng thành “bạn hữu”, “không phải bằng đòn roi, nhưng bằng sự hiền hậu và bác ái”. Chỉ bằng cách ấy, cậu mới có thể dạy chúng hiểu “sự xấu xa của tội lỗi và vẻ đẹp quý giá của các nhân đức.”

Xuất thân trong gia đình nghèo, nhưng được phú ban trí tuệ xuất chúng

Gioan Bosco sinh ngày 16 tháng 8 năm 1815, trong một gia đình nông dân nghèo tại Becchi, một thôn nhỏ thuộc Castelnuovo d’Asti, nước Ý. Cha ngài là ông Phanxicô, người đã tái hôn với bà Marguerite Occhiena, và khi cha ngài qua đời vì bệnh viêm phổi ở tuổi ba mươi ba, thì Gioan khi ấy mới chỉ hai tuổi. Từ đó, cuộc sống của gia đình trở nên hết sức gian nan.

Cậu bé Gioan đã bộc lộ trí thông minh nổi bật từ rất sớm, nhưng lập tức cậu gặp phải sự ganh ghét của người anh cùng cha khác mẹ là Antoine, người cho rằng thời gian dành cho sách vở là vô ích. Tính ngạo nghễ của Antoine khiến mẹ của Gioan là bà Marguerite Occhiena buộc phải đưa Gioan rời khỏi gia đình, gửi đi làm thuê tại trang trại Moglia. Khi ấy, cậu vừa mới rước lễ lần đầu, nhưng đã biết quy tụ các bạn bè chung quanh và nói chuyện với họ về Chúa Giêsu bằng một bằng một ngôn ngữ lôi cuốn, pha trộn giữa trò chơi và các màn nhào lộn học được từ những gánh xiếc hội chợ.

Sự lanh lợi thông minh của Gioan đã gây chú ý cho Cha xứ Morialdo là Linh mục Giovanni Calosso. Vào năm 1829, trước khi qua đời, ngài đã dạy cho Gioan những bài học tiếng Latinh đầu tiên. Tuy nhiên, mãi đến năm 1831, Gioan mới có thể chính thức theo đuổi việc học, hoàn tất trong bốn năm chương trình tương đương bậc trung học và phổ thông. Để trang trải học phí, cậu phải làm đủ nghề khác nhau như thợ may, người hầu phòng, người trông coi chuồng ngựa, thợ mộc, thợ đóng giày, thợ rèn. Là một học sinh tài năng với trí nhớ phi thường, Gioan nhanh chóng thu hút sự chú ý của Thánh Giuse Cafasso, và chính vị linh mục này đã gửi cậu vào chủng viện. Gioan Bosco được thụ phong linh mục ngày 05 tháng 6 năm 1841, tại nhà nguyện của Tòa Tổng Giám mục Turinô.

Sau đó, ngài được chuyển đến một trường học của Giáo hội ở thành phố Savoie, ngài bắt đầu sứ vụ tông đồ tại nhà thờ Thánh Phanxicô Assisi gần đó, giữa những thanh thiếu niên nghèo nhất mà ngài gặp trên đường phố, tại các công trường hay trong nhà tù. Phần lớn các em đến từ các vùng quê, không được giáo dục và bị chao đảo trước làn sóng công nghiệp hóa đang diễn ra.

Nguyện xá và niềm đam mê dành cho giới trẻ

Ngày 08 tháng 12 năm 1844, lấy cảm hứng từ Thánh Philípphê Nêri, Gioan Bosco thành lập một nguyện xá dâng kính Thánh Phanxicô Salêsiô, và sau này được đặt tại Valdocco. Không lâu sau đó, ngài cũng sáng lập Hội dòng Salêdiêng chuyên phục vụ giới trẻ, và năm 1872 cùng với Thánh Marie Dominique Mazzarello, ngài thành lập Dòng Con Đức Mẹ Phù Hộ để giáo dục các thiếu nữ. Chẳng bao lâu, sứ mạng Salêdiêng đã mang chiều kích quốc tế. Chuyên đề Don Bosco (Bulletin Salésien), hiện nay được xuất bản bằng 26 ngôn ngữ tại 135 quốc gia, với các bản văn về cuộc đời và các tác phẩm giáo dục của thánh nhân, luôn dựa trên phương pháp giáo dục tích cực và không bao giờ đàn áp, đã được dịch ra nhiều thứ tiếng ngay khi ngài còn sống. Thánh Gioan Bosco đặc biệt xác tín tầm quan trọng của việc cổ võ “báo chí Công giáo lành mạnh”, như một phương thế chống lại những tác hại của báo chí xấu vốn lan truyền những điều dối trá và lạc giáo.

Đào tạo những công dân lương thiện và các Kitô hữu tốt lành

Trong bối cảnh một chính quyền tự do và chịu ảnh hưởng của Hội Tam điểm, những dấn thân của Thánh Gioan Bosco đối với đời sống thiêng liêng, mục vụ và xã hội, với một lòng trung thành vô điều kiện đối với Đức Giáo hoàng, tất yếu đã dẫn đến những thù nghịch, bách hại và công kích nhắm vào Đấng sáng lập Dòng Salêdiêng. Tuy vậy, ngài lại nhận được sự kính trọng lớn lao của dư luận nhờ công trình giáo dục của mình; nhiều lần, ngài còn được chọn làm người trung gian giữa Nhà nước và Tòa thánh. Nhà thờ Thánh Tâm Chúa Giêsu tại Rôma, được xây dựng theo yêu cầu của Đức Giáo hoàng Lêô XIII và hoàn thành nhờ sự quan phòng của Thiên Chúa, đã trở thành nơi nuôi dưỡng đời sống thiêng liêng và tái hòa nhập xã hội cho vô số người trẻ.

“Đào tạo những công dân lương thiện và các Kitô hữu tốt lành” chính là sứ mạng mà Thánh Gioan Bosco trung thành cho đến khi ngài qua đời ngày 31 tháng 01 năm 1888. Đức Giáo hoàng Piô XI đã phong chân phước cho ngài năm 1929 và phong thánh năm 1934. Nhân kỷ niệm 100 năm ngày qua đời của ngài, Thánh Gioan Phaolô II đã tôn vinh ngài là “người cha và người thầy của giới trẻ”. Cho đến ngày nay, biết bao thanh thiếu niên vẫn tiếp tục chọn học theo trường dạy của ngài. Thánh Gioan Bosco nhắc nhở người trẻ rằng: “Trở nên người tốt không phải là không phạm lỗi phạm, nhưng là có ý chí sửa đổi”. Con đường nên thánh ấy, như lời người học trò của ngài là Thánh Đa Minh Savio, đã tâm niệm: “Luôn vui tươi và chu toàn bổn phận hằng ngày của mình”. Đức Thánh cha Phanxicô cũng từng nhìn nhận rằng ngài đã nhận được “đặc sủng” niềm vui này trong thời niên thiếu, khi ngài theo học năm lớp sáu tại một trường học của các tu sĩ Salêdiêng ở Argentina.

Maria Hải Châu, SSS

Chuyển ngữ từ: vaticannews.va/fr